شصت ویک سال پیش درچنین روزی «اعلامیه جهانی حقوق بشر»به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسید.انگیزه وآرمان تصویب این اعلامیه کاهش دردها ومصائب بشر وتضمین آرامش وصلح درسراسر جهان بود.
خسارت های سنگین مادی و تلفات هولناک انسانی، به ویژه در جریان جنگ های اول و دوم جهانی، روح خسته و نالان بشر را تشنه یافتن راهی برای تفاهم و گفتگو و اجتناب از جنگ و کشمکش کرده بود و خردمندان را به این نتیجه رساندکه شناسایی مشترکات حقوق انسانی و التزام همگانی به رعایت قدرمتیقن‌ها راهی برای تفاهم فرهنگ‌ها و مکتب‌های گوناگون فکری و مذهبی است. تفاهم بر سر حداقل‌ها می‌تواند سکویی برای پرش به سوی صلح و امنیت بین‌المللی باشد و همین هم فلسفه پیدایش تفکر و نهادهای حقوق بشری بوده است.

به رغم برخی نظریات بدبینانه و افراطی، فکر می کنم اصل ایده درست و نتیجه آن هم نسبتا موفق و قابل قبول بوده است. اما با وجود این موفقیت «نسبی» در زمینه تدوین و معیار سازی برای حقوق بشر، متاسفانه نهادهای بین‌المللی توفیق چندانی در تحقق هدف، یعنی کاهش دردهای انسان و نزدیک کردن جوامع بشری به عدالت و آرامش نداشته‌اند.

اسف‌بارتر اینکه ملت‌های محروم و آنانکه حقوق مسلّم و مصرح خود را پایمال شده می‌دانند، امید خود را به این نهادها از دست داده‌اند و این دردناک‌ترین واقعیتی است که آن نهادها را با بحران هویت مواجه ساخته است. به راستی چند درصد از مردم عراق، افغانستان، فلسطین و دیگرکشورهای مصیبت‌زده جهان برای درمان دردهای جانکاه خویش چشم امید به این نهادها دوخته‌اند؟!

دلایل ناکارآمدی آنان و ناامیدی عمومی از آنها متعدد است. امّا بدون تردید تسلط قدرت‌های بزرگ برسازمان های جهانی و استفاده ابزاری از حقوق بشر مهم‌ترین دلیل است.

برخوردهای چندگانه در چگونگی اجرا و ارزیابی معیارهای حقوق بشر در کشورهای مختلف بزرگترین ظلمی است که بر این گونه نهادهاروا داشته شده است. قدرت‌های بزرگ و زیاده‌خواه با مصادره این مفاهیم و بکارگیری آنها در راستای توجیه اقدامات ستمگرانه خویش موجب بی‌اعتنایی و روگردانی ملت‌ها و نخبگان مستقل و آزاداندیش از سازمان‌هایی شده‌اند که می‌توانستند منشأ و ضامن صلح وتفاهم بین‌المللی باشند. این ستم بزرگ، گرچه پیشینه‌ای دراز دارد ،امادر سال‌های اخیر آشکارتر و پرشمارتر گشته است. از انتشار کتابی سراسردروغ واهانت به بزرگ ترین پیامبرخدابه نام آزادی بیان حمایت می شود،اماانتشار کتابی تحقیقی پیرامون یک حادثه ادعایی ،حتی اگرتوسط روژه گارودی باشد،به محاکمه و زندان ختم می شود! انتشار کاریکاتور برجسته ترین بنده خدا در روزنامه های دانمارک با همین بهانه مورد حمایت قرار می گیرد، ولی مسابقه کاریکاتور روزنامه همشهری راجع به همان حادثه فورا محکوم می شود،کشتن چند کبوتر در یکی از شهرهای ایران به یک خبرمهم رسانه ای در زمینه نقض حقوق حیوانات تبدیل می شود ولی قتل مظلومانه زن محجبه در مقابل چشم گریان همسر و فرزندش در صحن دادگاه سانسور خبری می شود و در آخرین نمونه برای ممنوعیت ساخت مناره هم رفراندوم برگزار می کنند و حال آنکه وضع احتمالی محدودیت برای فلان گروه وابسته و گمراه را نقض آزادی ابراز عقیده می نامند و محکوم می کنند! و تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل…

سالگرد تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر فرصت نیکویی برای بازخوانی عملکرد مدعیان و نیز نهادهای مسئول در این زمینه است؛ شاید تا دیرتر نشده فکری کنند و آرزوهای شیرین بشر را به رویاهای پوچ تبدیل نکنند.