به مناسبت سالروز شهادت هشتمین پیشوا

امام رضا(ع) و شیوه دعوت به دین

امام رضا (ع) هم راه و رسم دعوت زبانی به حق را ترسیم فرموده است و هم شیوه تبلیغ عملی دین را نشان داده است؛ و چه نیکوست که زندگی و تعالیم آن بزرگوار از این منظر نیز بازخوانی و بازنویسی گردد. اما از این میان و در این فرصت کوتاه تنها اشاره به حدیث مهمی که عبدالسلام بن صالح هروی نقل کرده، کافی است. او می‌گوید: از امام رضا علیه السلام شنیدم که می‌فرمود: رحمت خدا بر آن بنده‌ای که امرِ ما را زنده کند. عرض کردم: چگونه امرِ شما را زنده کند؟

فرمود: «یَتَعَلَّمُ عُلومَنا و یُعَلِّمُها النّاسَ، فإنَّ النّاسَ لَو عَلِموا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعونا»؛ علوم ما را بیاموزد و آنها را به مردم بیاموزاند؛ زیرا اگر مردم زیبایی‌های سخنان ما را بدانند، بی گمان از ما پیروی می‌کنند. یعنی برای دعوت به دین و اتحاد بر محور اهل بیت نیازی به تکلف و درشتی نیست. کافی است که احکام زیبای دین و رهنمودهای دلنشین و منطقی اهل بیت را درست یاد بگیریم و همان طور که هست ارائه دهیم. یعنی دو شرط بیشتر لازم نیست؛ نخست آنکه خود علوم اهل بیت را فراگرفته باشیم (یَتَعَلَّمُ عُلومَنا) و مدرسه نرفته مُدرّس دیگران نشویم. دیگر آنکه همان علوم را بی کم و کاست منتشر سازیم (یُعَلِّمُها النّاسَ)؛ نه اینکه به خیال خود آن را پیرایش و آرایش کنیم.

مردم تشنه معارف حقیقی هستند. عیب از ما است که گاهی می‌خواهیم آب گِل آلود را به نام دین به خورد آنها بدهیم. اگر معارف حقیقی دین را، همان گونه که زلال و شیرین است از سرچشمه علوم اهل بیت بگیریم و ارائه دهیم، بی شک فطرت‌های پاک و دل‌های مشتاق بدون درنگ و زحمت جذب خواهند شد. پس برای جذب دل‌ها به دین، نه نیازی به تندی و درشت گویی هست و نه نیازی به تحمیل و تهدید. کافی است مانند آن حضرت با الفاظ زیبا و لحن مشفقانه معارف خالص دینی را در اختیار مخاطب گذاریم.