تاریخ انتشار: شنبه ۰۱ اسفند ۹۴ ساعت ۲۳:۱۱
اشتراک

سخنرانی قبل از خطبه های نماز جمعه تهران در تاریخ 17/5/82

وفاق ملی و قانون اساسی

منظور از وفاق و همدلی این است که با حفظ تفاوت بینش ها و گرایش ها و با حفظ همه اصول ، بردار تمام توان و تلاش ما در کشور به یک سمت و بسوی یک هدف باشد . همه با حفظ اختلاف سلیقه ها وتفاوت نگاهها ، بسوی تحقق یک هدف و آرمان حرکت بکنیم و این هدف وآرمان بصورت شفاف و مدون در قانون اساسی ما تبلور شده است .

منظور از وفاق و همدلی این است که با حفظ تفاوت بینش ها و گرایش ها و با حفظ همه اصول ، بردار تمام توان و تلاش ما در کشور به یک سمت و بسوی یک هدف باشد . همه با حفظ اختلاف سلیقه ها وتفاوت نگاهها ، بسوی تحقق یک هدف و آرمان حرکت بکنیم و این هدف وآرمان بصورت شفاف و مدون در قانون اساسی ما تبلور شده است .
آنچه در نظر داشتم امروز از این تریبون مقدس و مردمی عرضه بدارم حول ۲ محور اساسی است ، ۲ محوری که بنظر می رسد در شرایط فعلی جهانی باید مورد توجه همه نهادها ، گروهها و حتی همه شهروندان قرار بگیرد ومی تواند نقش تعیین کننده ای درآینده کشور داشته باشد.

نخست آنکه در شرایط کنونی کشور و اوضاع منطقه و جهان ، حفظ همبستگی اجتماعی و وحدت ملی جزو نیازهای حیاتی وآنی است و دوم آنکه ، شاخص مهم و مناسب ترین محور برای این وفاق و همدلی ، قانون اساسی است . به عنوان مقدمه توجه داشته باشید که منظور ما از وفاق ملی ، همدلی و همبستگی در بین همه گروهها و مقامها و شهروندان این نیست که تفاوت های بینشی و گرایشی و سلیقه ای را کنار بگذاریم . تفاوت نگرش ها وگرایش ها جزو ناموس طبیعت است و همانگونه که خلق ما متفاوت است ، خداوند خلق ما و خواسته های ما را هم گوناگون اراده فرموده و بنابراین تفاوت دیدگاهها نه تنها مذموم و ناپسند نیست بلکه مایه رشد و بالندگی جامعه ما است .

منظور از وفاق و همدلی این است که با حفظ تفاوت بینش ها و گرایش ها و با حفظ همه اصول ، بردار تمام توان و تلاش ما در کشور به یک سمت و بسوی یک هدف باشد . همه با حفظ اختلاف سلیقه ها وتفاوت نگاهها ، بسوی تحقق یک هدف و آرمان حرکت بکنیم و این هدف وآرمان بصورت شفاف و مدون در قانون اساسی ما تبلور شده است . منظور این است که در اقیانوس پرتلاطم جهان امروز ، سرنشینان کشتی انقلاب و ایران ، نباید توان و تلاش یکدیگر را خنثی بکنند، باید همه در یک سمت پارو بزنند و از یک کشتی بان تبعیت کنند واز اینکه توان خودشان را صرف امور متفرقه کنند ، جدا بپرهیزند . این چیزی نیست که نیاز به استدلال و برهان داشته باشد ، گذشته از آموزه های دینی و تکالیف انقلابی و ملی ، عقلانیت سیاسی و خردمندی ملی هم این را از ما میخواهد که امروز انسجام مردم را هیچکس بهم نزن . حتی کسانی که ممکن است گرایشهای دینی متفاوت داشته باشند ، حتی کسانی که فقط به ایران عزیز و سربلند می اندیشند ، آنها هم امروز این وظیفه را بعهده دارند که برای حفظ توان ملی و سرعت وصول به اهداف انقلاب و کشوری آباد کمک کنند تا از هدررفتن نیروها جلوگیری شود . امروز همه ماتهدیداتی را که تمامیت کشور و اساس نظام و انقلاب راتهدید می کند باید جدی بگریم ، حتی اگر آن تهدیدها جدی نباشد.

هیچ ملتی ، هیچ گروهی و هیچ کسی بخاطر نادیده گرفتن دشمن یا ضعیف دانستن کید دشمن از سوی تاریخ ، ستایش نمی شود . غفلت از دشمن ، امتیاز برای کسی محسوب نمی شود . همه باید هوشیار ، بیدار و مراقب باشیم که خدای نکرده تجربه های پیشین برای ما تکرار نشود . هفته ای که گذشت سالگرد صدور فرمان مشروطیت بود . مشروطیت قیام هوشیارانه و مبتنی بر ایده ها و افکار دینی این ملت بود که می توانست در ۱۰۰ سال پیش ما را بعنوان پیشرو حرکات اصلاحی و توسعه طلبانه جهان مطرح کند . ما از نخستین کشورهای آسیایی بودیم که با این حرکت بزرگ ، بسمت قانومندی، بسمت خردورزی، بسمت توسعه و پیشرفت حرکت کردیم اما متاسفانه به دلایلی که امروز و در این فرصت نمی شود به آن پرداخت، دشمنان توانستند این حرکت را تقریبا عقیم بگذارند ، گرچه همه برکاتش هم از بین نرفت.

به همین دلیل است که می بینیم امام راحل قدس ا… نفسه الزکیه ، رهبر معظم انقلاب و همه مسئولان به رغم گرایشهای متفاوتی که دارند نسبت به تکرار تاریخ مشروطه هشدار می دهند . البته تحلیل و ارزیابی آن قیام و علل شکست آن ممکن است از نظر آنها متفاوت باشد اما همگی در یک نقطه با هم مشترکند و آن اینکه باید از آن حادثه درس گرفت و عبرت آموخت این نکته برای مخصوصا جوانان ما نکته قابل توجهی است که امام عزیز، قبل و بعد از پیروزی انقلاب ، فقط طبق آنچه که در مجموعه قیم و ارزشمند صحیفه نور ثبت و ضبط شده ، ۸۶ بار نسبت به تجربه مشروطیت تذکر دادند .

این چیز کمی نیست ، ۸۶ بار یاد کرد حادثه مشروطه و لزوم درس گیری و عبرت آموزی از آن حادثه و هشدار به اینکه مبادا دوباره آن تاریخ تکرار شود ، نکته خیلی مهم و قابل توجهی است . البته باید از تحلیل های پراکنده هم پرهیز کنیم ، آنها که اهلش هستندبه صحیفه نور مراجعه کنند و با تحلیل محتوای گفتمان امام نسبت به مشروطیت ببینند که چه شد آن قیام پیشرو ونجات بخش در چنبره بعضی از امور گیر کرد و نتوانست به اهداف نهایی اش برسد . یکی از آن عواملی که امام آنجا اسم برده و چندین بار بر آن تاکید کرده است تفرقه دوستان انقلاب و نفوذ فرصت طلبان در بدنه حاکمیت است . همان چیزی که مرحوم شهید مطهری هم بعد از بررسی نهضتهای اسلامی در ۱۰۰ ساله اخیر به این نتیجه می رسند و آشکارا در کتابی که با همین نام هم منتشر شده از آن یاد می کنند و می گویند یکی از عوامل مهم انحراف تاریخ مشروطیت این بود که بعد از پیروزی نیروهای خودی را به جان همدیگر انداختند و آن کسانی که تا دیروز طرفدار استبداد وکار چاق کن ظالمان بودند ، پستها و منصب ها و تریبونها انقلاب مشروطه را در دست گرفتند .

بنابراین ما باید هوشیار باشیم که انقلاب اسلامی و حرکت مقدسی که امام بزرگوار شروع کرد وبا خون این همه شهید و ایثار این همه ایثارگر به نتیجه رساند مبادا دوباره به همان سرنوشت دچار شود. دوستان انقلاب در هر گرایشی که هستند دوست انقلاب هستند. یاران انقلاب در هر تقسیم بندی که واقع بشوند یار انقلاب و خودی محسوب می شوند . نباید با دعواهای بی حاصل و تشدید مشاجرات لفظی ، ما را به جان یکدیگر بیندازند و به خیال خودشان از این آب گل آلود ماهی بگیرند .

امروز به عقیده من باید تمام گروهها و نهادها ، وفاق ملی را خط قرمز همه اظهار نظرها، حرکتها و اقدامات خودشان بدانند . امروز هر حرکتی ،هر نوشته ای و هر گفتاری که دل مردم را ناامید کند و موجب طمع دشمنان شود ،خواسته یا ناخواسته ، حرکت در مسیر اهداف امریکا و ضرفه به آرمانهای امام و انقلاب است . این بدان معنا نیستکه انتقاد یا مخالفت نباشد. نقد وانتقاد و مخالفت ، حق طبیعی همه مردم ، راه رشد انقلاب و تصحیح حرکاتی است که ما خیال می کنیم ممکن است ما را به مقصد برساند . این یک هدیه بزرگ الهی است که تصمیمات و اقدامات ما را بعنوان کسانی که در حکومت دستی داریم نقد کنند . نقد که هیچ ، به عقیده امام حتی تخطئه هم یک هدیه بزرگ الهی است . اما با حفظ همبستگی ملی که مقتضای عقلانیت سیاسی و علاوه بر این ، یک وظیفه دینی برای امروز ما است . این را ما از مجمموعه تعالیم دینمان می فهمیم. حضرت علی (ع) در دوران حکومتش رسما و بارها اعلام کرد که نقد حکومت و حتی نقد و مخالفت با شخص من ، پذیرفتنی است اما تا آنجا که خط قرمز همبستگی ملی شکسته نشود . کسی حق ندارد به بهانه نقد من ، دل مردم را بلرزاند و آنها را نسبت به آینده شان ناامید کند .حضرت در خطبه ۱۶۹ نهج البلاغه نسبت به ناکثین و کسانی که اول بیعت کردند و بعد بیعت شکستند و شمشیر به روی او کشیدند و اتقافا خیلی هایشان هم در زمان پیامبر و حتی بعد از پیامبر، سوابق خوب و انقلابی داشتند فرمودند : این گروه همگی با امارت من وحکومت من مخالفت و دشمن هستند و این عیبی ندارد اما سَأصبِر مالَم اَخَف عَلی جَماعَتِکٌم ، من تا روزی مخالفت را برمی تابم که به صف واحد مردم لطمه وارد نیاید ، تشتت در جامعه ایجاد نشود ، نیروهای انقلاب را پاره پاره نکنند. فَأنَّهُم اِن تَمَّموا عَلی فیالتَه هذا الرَّأی اِنقَطَعَ نظامُ المسلمین ، اگر آنها به هدفشان برسند و بتوانند مردم را پاره پاره و گروه و گروه کنند وآنها را نسبت به آینده سرنوشت خود و کشورشان ناامید کنند ، آن روز است که اِنقَطَعَ نظامُ المسلمین ، نظم عمومی جامعه بهم می خورد ، پایه های نظام سست می شود و این چیزی نیست که کسی بتواند تحمل کند.

خط قرمز همه کارهای ما این است ،‌همه آنهایی که در درون دایره حکومت دارای مسئولیتهایی هستند باید در تمام اظهار نظرها وتصمیم گیریها و اقداماتشان این را لحاظ کنند وهم آن کسانی که به ظاهر مسئولیتی در دست ندارند . در خطبه ۱۶۹ فرمود با اینها تا موقعی می کنم و تا موقعی حرفشان را می پذیرم که به وحدت ملی لطمه نزنند . در جای دیگری هم فرموده اند ایّاکُم وَ الفُرقَه . بپرهیزید تا از تشتت . و درگیریهای بی حاصل که خودتان هم می دانید پشت آن را اختلافی نیست . این مایه تاسف است که ما بر غم همه اشتراک نظرهایی که با هم داریم گاهی بدنبال بهانه برای اختلاف می گردیم . بله ، واقعابدنبال «بهانه» برای اختلاف می گردیم و به تعبیر رهبر عزیز ، بعضی ها «تظاهر» به اختلاف می کنند ، گر چه اختلاف ندارند . همه ما باید از پراکندگی بپرهیزیم ، فَانَّ الشّاذَّ مِنَ الناس لِلشیطان کَما اَنَّ الشّاذَّ مِنَ الغِنَمِ لِلذئب ، هر گوسفندی که از گله گوسفندان جدا شود طعمه گرگ است و به همین شکل کسانی که از جماعت مسلمین خارج شوند طعمه شیطان هستند و بزرگترین شیطان در روزگار ما امریکاست و ما نباید از این غافل شویم . حضرت علی (ع) نه تنها زمانی که حاکم بودند بلکه قبل از اینکه به حکومت برسند هم از این وحدت طلبی را عملا نمایش دادند . در همان زمان که حق او را غصب کرده و چنان کردند که فرمود گویی در گلوی من استخوانی و در چشم من خاشاکی وجود دارد ، نه تنها صبر و سکوت کرد ، که فرمود:لَیسَ رَجُلٌ فَاعلَم اَحرَص عَلی جماعته مُحمدٍ صل ا… علیه و آله و سلم و الُفَتُها مِنّی.
آن روز که آن ناروایی ها نسبت به امیر مؤمنان روا داشته شد بعضی ها مراجعه میکردند. تا خیال خودحضرت را علیه حکومت تحریک کنند اما ایشان فرمودند با اینکه من نقد و انتقاد جدی دارم و مخالفتهای من مخالفتهای اساسی است اما بدانید که در بین امت پیامبر هیچ کس بیشتر از من به وحدت و الفت این ملت دل نسبته است ؛ وحدت و الفت. کسانی که شیعه امیر المؤمنین هستند باید گفتار و کردارشان اینگونه باشد یعنی به گونه ای باشد که علاوه بر وفاق ملی ، همدلی و الفت اجتماعی را روز به روز در کشور تقویت کنند . اگر به تصمیم یا عملکرد یک نهاد انتقاد داریم نباید اصل آن زیر سوال ببریم ، هر نهادی که می خواهد باشد. ما یک نظام یکپارچه هستیم. نه مجلس ، نه دولت ، نه قوه قضائیه ، نه مجمع تشخیص مصلحت ، نه شورای نگهبان و نه هیچ نهاد دیگری را نمی شود در سیستم حکومتی ما نادیده گرفت.

کسی که به فکر تقویت اقتدار ملی است نمی تواند با تضعیف هیچیک از این نهادها موافق باشد.ما نباید بخاطر تمایلات شخصی یا گروهی مان یا آنچه که درست تشخیص می دهیم از همدیگر فاصله بگیریم و بدتر اینکه خدای نکرده برای رقابت با همدیگر ، سخنی بگوئیم که قدرتهای پوشالی غیرخدایی را شاد کنیم . نباید فاصله گرفتن ما از همدیگر بمعنای کم رنگ شدن مرزمان با دشمنان اصلی انقلاب شود . راه درست منحصر در انی است که ما دست به دست هم بدهیم و از توان ملی مان استفاده کنیم ، توانهایی که بی نظیر است به قول مرحوم اقبال لاهوری در آن مثنوی بلند «پس چه باید کرد» راه این است که مؤمن خود و کافر بیگانگان شویم وبر پای خودمان بایستیم :

ای اسیر رنگ پاک از رنگ شو مؤمن خود،کافر افرنگ شو
رشته سود و زیان در دست توست آبروی خاوران در دست توست
این کهن اقوام را شیرازه بند پرچم صدق و صفا را کن بلند
اهل حق را زندگی از قوّت است قوّت هر ملت از جمعیت است

باید دلهای مار و توانهای ما منسجم باشد تا بتوانیم به اهدافی که امام برای ما ترسیم کرد و مردم در قانون اساسی مدون کردند، زودتر برسیم .

اینجاست که به نظر من قانون اساسی مناسب ترین محور برای تقویت وفاق ملی و بهترین شاخص برای ارزیابی عملکردهای هر شخص و نهاد است . چون قانون اساسی مدون ، روشن و شفاف و دارای پشتوانه رأی بی نظیر تاریخی این ملت است . و چون علاوه بر همه اینها مُهر تائید دینی خورده است . قانون اساسی توسط جمع کثیری از خبرگان ملت نوشته شده است که در شناخت دین جزو بزرگان بودند و امام در رأس همه آنها به آن مُهر تائید زده است . مانباید این را نادیده بگریم . مخصوصاً که در قانون اساسی هیچ بن بستی وجود ندارد. قانون اساسی ، وظیفه همه نهادها را بطور مشخص مطرح کرده است و اگر همه سعی کنند در همان چارچوب حرکت کنند و بدون زیاده خواهی ، به همان چیزی که قانون اساسی به آنها داده اکتفا کنند ، اختلافی پیش نمی آید و بر فرض که اختلافی پیش بیاید ، مرجع تنظیم کننده روابط قوا و رفع اختلاف ، در خود قانون اساسی مشخص شده است و جای نگرانی ندارد.

همه اشخاص وهمه نهادها باید در همین چارچوب حرکت کنند ، مخصوصاً اینکه ما بسمت یک حادثه شیرین ، سرنوشت ساز و ملی پیش می رویم، یعنی انتخاب آینده مجلس.

ما باید با رأی قاطع ، مجلس بعدی را تشکیل دهیم و این رأی قاطع و حضور پررنگ مردم مسیر نیست مگر اینکه وفاق ملی را حفظ کنیم ،جوّ را متعادل نگه داریم و در ضمن انتقاد و مخالفت ، خط قرمزها را مراعات کنیم ، همبستگی ملی رامخدوش نکنیم . البته در این زمینه ، رسانه ها نقش مهمی دارند ، امروز ، روز خبرنگار است . ما باید این روز را گرامی بداریم و آن را به روز تجلیل از زحمات این قشر تبدیل کنیم اگر از نظر حقوقی می گویند خبرنگاری یک شغل سخت و زیان آور است ولی از نظر تاثیر اجتماعی یک حرفه بسیار موثر و قابل تقدیر است . مخصوصاً در این تریبون مقدس باید یاد کنیم از همه کسانی که خون مقدسشان در این راه ریخته شد ، آنهم نه فقط در جبهه های جنگ عراق با ایران بلکه در سراسر دنیا. کسانی که برای ثبت مظلومیت مردم دنیا و مسلمانان جهان از جمله بوسنی و افغانستان و در جاهای دیگر جانشان را از دست دادند . همچنین امیدواریم این ۲ برادر عزیز خبرنگار و
مستند سازی را که از صداوسیما بیش از ۴۰ روز در دستان دشمن اسیر هستند هرچه زودتر در میان خودمان ببینیم. از همه مجامع بین المللی و از همه نهادهای مسئول در کشور تقاضا می کنیم با جدیت این مسأله را دنبال کنند . مسأله ، صرفا مسأله ۲ خبرنگار نیست. اینها آبروی ملت و کسانی هستند که برای حفظ عزت این ملت خودشان را به خطر انداختند و تعجب می کنیم از نهادهای بین المللی که به هر دلیلی ، بیانیه می دهند و اقدامی می کنند اما در مقابل ۴۰ روز بی خبری خانواده عزیز اینها ساکت هستند .

ما این روز را گرامی می داریم و تقاضا می کنیم از همه که کمک کنند تا همدلی ، همراهی و آرامش و تعادل بر کشور حاکم و تقویت شود، این رسالت قانونی رسانه هاست ودر قانون اساسی و قوانین عادی هم پیش بینی شده است . والبته این را هم می دانیم که کارکرد موفق رسانه ها فقط در گرو قانون نیست، عوامل دیگری هم مؤثر است . رعایت توأمان حقوق و حدود رسانه ها ، نهادینه شدن اخلاقی حرفه ای ، و تقویت نظارت درون صنفی از جمله این عوامل است .

ما فکر می کنیم که همه امکانات مادی و معنوی برای رسیدن به ایرانی آباد، سرسبز، توسته یافته، مؤمن و آکنده از معنویت فراهم است . باید همدلانه از این امکانات استفاده کرد.

مبادا گروههای مختلفی که رهبر عزیز از همه آنها بعوان اصولگرا یاد کردند از هم فاصله بگیرند . این دید رهبری نسبت به مجموعه فعالان کشور است ، ایشان معتقدند هم اصولگرا، انقلابی، طرفدار ولایت فقیه و قانون اساسی هستند ، اگرچه ممکن است در هر سمتی چند نفر تندرو وافراطی هم وجود داشته باشد . ما باید از این فرصت استفاده کنیم و همه توان خود راصرف خدمت به مردم و مایوس کردن دشمنان کنیم.

عرایض خودم را با تلاوت چند آیه از سوره آل عمران پایان می دهم که برای همیشه و مخصوصاً شرایط کنونی باید آویزه گوش همه ما باشد چنانچه می دانید اوس و خزرج دوگروه و قبیله اصلی مدینه بودن که سالهای سال با یکدیگر رقابت داشته و بارها درگیری و دشمنی پیدا کرده بودند .

با طلوع خورشید پیامبر در مدینه همه آن اختلافات به فراموشی سپرده شد و هم یکدل و یکصدا شدند اما با گذشت زمان و به بهانه های واهی آتش همان قبیله گرایی و تعصبات جاهلی شعله ور شد و گهگاه به جان یکدیگر می افتادند ؛ افتخارات گروهی خویش را مطرح و علیه یکدیگر جوسازی تبلیغاتی می کردند . همین سبب نزول آیاتی شد که می فرماید:

وَاعتصِمُوا بحبلِ اللهِ جمیعاً و لا تَفَرَّقوا و اذکُروا نعمتهَ اللهِ علیکُم اِذ کنتُم اعداءَ فَأَلَّف بین َ قلوبکم فَأَصبحتُم بنعمته ِ إخوانأ. یادتان نرود که دشمن یکدیگر بودید ولی به خواست و لطف پروردگار همدل و برادر یکدیگر شدید و کنتُم علی شَفاحُفرته من النّارِ فَأَنقَذَکم مِنها درگیری و تفرقه همه شما را با هم به لبه آتش برده بود؛ آتش سقوط و تباهی و شکست . اما خداوند شما را نجات داد . این نشانه رحمت پروردگار را به یاد آورید تا راه درست را در یابید کذِلکَ یُبَیِّنُ اللهُ لکم آیاتِهِ لعلّکم تَهتدونَ سپس و بلافاصله به امر به معروف نهی از منکر فرمان
می دهد تا کسی خیال نکند الفت و وحدت به معنای بی تفاوتی و نقد نکردن یکدیگر است . برعکس، می فرماید این مایه فلاح و رستگاری شماست . وَلتَکُن مِنکم اُمَّتهٌ یَدعونَ اِلی الخیرِ ویَأمرونَ بِالمعروفِ و یَنهونَ عنِ المنکرِ و اولئکَ هم المفلحون و بالاخره در نهایت هشدار می دهد که اختلاف و درگیری ، به رغم روشن بودن واقعیت ها ، عذاب بزرگی در پی دارد که هم در دنیا و هم در آخرت دامن گیر ما می شود.

و لاتکونُوا کالّذینَ تفّرقُوا و اختلَفوا مِن بعدِ ما جاءَهُمُ الَبّیناتُ و اولئکَ لهم عذابٌ عظیمٌ.

والسلام علیکم و رحمته الله


دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*