چهاردهم آبان ماه ۱۳۹۳ بزرگمردی از خیل شیفتگان امیرمؤمنان، علی علیه‌السلام، چشم از جهان فرو بست؛« جرج سمعان جرداق»؛ استاد ادبیات و فلسفه دانشگاه بیروت، که البته مسیحی و اهل لبنان بود.
یکی از ویژگی‌های امیر مومنان،علی علیه السلام که شاید نظیری هم نداشته باشد، شدّت جذابیت و گستره محبوبیت وی نزد همگان، و از جمله بیگانگان، و حتی دشمنان او است. این، به رغم آن است که سنگین‌ترین تلاش‌های تبلیغاتی در طول تاریخ، علیه وی صورت گرفته است.
اگر امیرمؤمنان دشمنانی دارد که نتوانسته اند چشم بر بزرگی و بزرگواری های ببندند، چه جای تعجب است که نه در میان دشمنان، بلکه انسان‌های منصف، اما نامسلمانی که نور هدایت بر دل آن‌ها تابیده، و فطرت عدالت‌طلب آن‌ها دست نخورده باقی مانده است، شیفتگان بی‌شماری داشته باشد؟!
یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های این گونه هدایت یافتگان، «جرداق» است که از کودکی با محبت امام علی (علیه‌السلام) بزرگ شده بود؛ چنانکه بر تارک خانه پدرش نیز این سنگ نوشته نصب گردیده بود:« لا فَتی اِلّا علیٌّ، لا سَیفَ اِلّا ذوالفَقار»!
او عاشق نهج‌البلاغه بود، از سیزده سالگی با این کتاب آشنا شد، و آن را «قانون اساسی انسانیت» می‌نامید. شاید اغراق‌آمیز نباشد که بگوییم او تمام عمر خویش را صرف شناخت و معرفی امام نخست ما کرد؛ چنان‌که در اواخر عمر گفته بود: « من پس از علی علیه اسلام کسی را شایسته نوشتن ندیدم و تصمیم گرفتم که جز در مورد علی (ع) ننویسم…».
اما بدون تردید، در میان همه نوشته ها و گفتارهای وی، باید برای « الامام علی؛ صوت العداله الانسانیه» حسابی دیگر باز کرد. او این کتاب را هنگامی منتشر کرد که تنها۲۸ ساله بود؛ در سال ۱۳۳۵ یا همان ۱۹۵۶ میلادی. با این حال این کتاب که سخنی برآمده از دل بود، بی درنگ بر دلها نشست و به سرعت مورد استقبال جهانیان، و از جمله مسلمانان قرار گرفت. او، خود این کتاب را با نامه هایی مودبانه و متواضعانه برای تعدادی از بزرگان فرستاد. جرداق در نامه اش به آیت‌الله العظمی بروجردی نوشته بود: «تصدیق می‌فرمایید که انی انصفت الامام بعض الانصاف؛ یعنی فقط تا حدی حق مطلب را درباره امام علی رعایت کرده‌ام.»
آن مرجع کم نظیر و هوشمند نیز این کتاب را « عادم النظیر» نامید و دستور داد تا به زبان فارسی ترجمه گردد. علی و حقوق بشر، علی و انقلاب فرانسه، علی و سقراط، علی و دوران زندگانی اش،و سرانجام، علی و قومیت عربی، نام هایی است که بر جلدهای پنجگانه این کتاب نقش بسته است.
تاثیر شگفت انتشار این کتاب در آن زمان برای نسل من از یاد نخواهد رفت؛ خصوصاً جمله معروف وی که دهان به دهان نقل می شد، و در منابر و خطابه ها تکرار می گشت؛« ای آسمان و ای زمین! چه می‌شد اگر تمام قدرت و ابتکار خود را به کار می‌بستید تا یک بار دیگر موجودیتی همچون علی (ع) بیافرینید و یک بار دیگر جهان طعم عدالت و انسانیت را بچشد».
او اخیراً، و ۵۰ سال پس از انتشار کتابش تاکید کرده بود که: « در این روزگار نیاز به امام علی(ع) و باورها و مواضع و نقش انسانی و بزرگ و عظیم او و امثال او، از بزرگان حقیقت و توجه به انسان بیش از نیاز هر زمان و دوران دیگری به علی(ع) و امثال اوست. این موضوع را هر انسانی که وجدان بیدار و درک درستی داشته باشد و به امور خواص و عوام به نیکی نظر کند درمی‌یابد، فرق نمی‌کند که این فرد به جهت عقاید و عاداتش از کدام گروه از انسان‌ها باشد و از کدام ملیت باشد و در کجا زندگی کند.»
این نوشته ادای دینی است به او . اینک اما جرج جرداق به سرای دیگر کوچ کرده است. شامگاه چهاردهم آبان ماه ۱۳۹۳ (۵ نوامبر ۲۰۱۴) بود که خبر از سفر ابدی وی داده شد. آرزو می کنم از خوان سخاء و آثار محبت مولای کریمان بهره مند باشد.