معرفی کتاب به مناسبت میلاد امام مجتبی (ع)

چهار و چهار: شرح و تفسیر حکمت ۳۸ نهج البلاغه

در این کتاب چهار حکمت نظری و چهار حکمت عملی بر اساس حکمت سی و هشتم نهج البلاغه برای جوانان، به ویژه دانشجویان مورد بررسی قرار گرفته و دانستنی های ضروری و بایستنی های حتمی برای زندگی در جهان امروز تشریح شده است.

تبیین خطر مدعیان ارتباط با امام عصر (عج) و نیز مدعیان دروغین مقامات معنوی و عرفانی،  همچنین پرده برداری از شخصیت ناشناخته امام دوم و پاسخ به شبهه ها در باره زندگی آن حضرت از جمله مباحث پرسود این کتاب است.

«چهار و چهار»، بیست و هفتمین اثر دکتر محسن اسماعیلی است که برای نخستین بار در سال ۱۳۹۵ در ۱۹۰ صفحه از سوی دفتر نشر فرهنگ اسلامی روانه بازار نشر گردیده و چند بار نیز تجدید چاپ شده است.

فهرست مطالب این کتاب به شرح زیر است:

مقدمه

گفتار اول؛ کلیات و مقدماتی در باره وصایای حضرت علی(ع)

۱-۱- مفهوم وصیت و احکام آن

۲-۱- انواع وصایای امام

۳-۱- عمومی بودن وصایای امام

۴-۱- دو رهاورد مهم از وصایای امام

گفتار دوم؛ نگاهی اجمالی به حکمت سی و هشتم

۱-۲- تعدد نقل ها و تفاوت های ناچیز

۲-۲- دفع ضرر؛ واجب تر و مهم تر از جلب منفعت

۳-۲- چرا چهار و چهار؟!

۴-۲-  تفکیک عقل نظری و عقل عملی

گفتار سوم؛ بالاترین دارایی، عقل است.

۱-۳- مفهوم بی نیازی و اقسام دارایی ها

۲-۳- عقل؛  برترین دارایی

۳-۳- میزان عقل؛ ملاک ارزش دین

گفتار چهارم؛ بزرگترین ناداری، حماقت است

۱-۴- هراس و تنفّر انسان از نابودی و ناداری

۲-۴- مفهوم و اقسام فقر و ناداری

۳-۴- حماقت؛ بالاترین و بدترین فقر

۴-۴- حماقت؛ منشأ همه بدبختی های دیگر

۵-۴- حماقت؛ درد بی درمان

گفتار پنجم؛ بدترین تنهایی، خود بینى است

۱-۵- مفهوم خاص وحشت و انس

۲-۵- خطای انسان در تشخیص مفهوم و مصداق تنهایی

۳-۵- عُجب؛ بزرگ ترین مصداق تنهایی

۴-۵- مفهوم عُجب و آثار آن

۶-۵- تفاوت عُجب با تکبر و اِدلال

۷-۵- عُجب؛ وحشتناک ترین تنهایی

گفتارششم؛ باارزش‌ترین امتیاز، خوش‌اخلاقی است

۱-۶- مفهوم حَسَب و رابطه آن با نَسَب

۲-۶- انسان ومنزلت خواهی در اجتماع

۳-۶- منزلت اجتماعی؛ پسندیده و ناپسند

۴-۶- نقش خوش اخلاقی در پیدایش منزلت اجتماعی

۵-۶- اهمیت و آثار خوش اخلاقی

۶-۶- معنای عام وخاص خوش اخلاقی

۷-۶- مقصود امام (ع) از خوش اخلاقی

گفتار هفتم؛ اهمیت دوستی و تأثیر سرنوشت ساز آن بر انسان

۱-۷- انواع دوستی و معنای مصادقت

۲-۷- تأثیر حتمی و عمیق دوستی ها

۳-۷- انتخاب دوست و تعیین سرنوشت

۴-۷- اجتناب از دوستی؛ نه ترک تکلیف شرعی و ادب اجتماعی

۵-۷- هشدارهای اهل علم و معرفت به جوانان

گفتار هشتم ؛ از دوستی با احمق برحذر باش

۱-۸- معنای حُمق و اقسام احمق

۲-۸- مقصود از احمق در این وصیت

۳-۸- اجتناب از مصادقت؛ با رعایت ادب

۴-۸- دلایل اجتناب از مصادقت با کودن

۵-۸ –  نشانه های احمق در روایات

۶-۸- هشدار؛ توجیهات ناروا

گفتار نهم؛ از دوستی با بخیل برحذر باش

۱-۹ – مفهوم بخل و معنای بخیل

۲-۹ – نکوهش بخل و سرزنش بخیل

۳-۹– آثار بخل و ریشه آن

۴-۹– علت اجتناب از دوستی با بخیل

گفتار دهم؛ از دوستی با فاجر برحذر باش

۱-۱۰– تفاوت «فجور»، «فسق» و «گناه»

۲-۱۰- وظیفه ما در برابر گنهکاران

۳-۱۰- نهی شدید ازدوستی با فاجر

۴-۱۰- علت اجتناب از دوستی با فاجر

گفتار یازدهم؛ از دوستی با دروغگو برحذر باش

۱-۱۱- مفهوم کذب و اقسام آن

۲-۱۱- شدت قبح کذب

۳-۱۱- نهی از دوستی با کذّاب

۴-۱۱- تفاوت کذّاب با کاذب

۵-۱۱- علت اجتناب از دوستی با کذّاب

گفتار دوازدهم؛ دو مصداق مهم کذّابان روزگار

۱-۱۲- دو معنای کذّاب و ملاک آنها

۲-۱۲-کذّاب؛ به معنای گوینده دروغ بزرگ

۳-۱۲- دو مصداق بسیار مهم کذّاب

۴-۱۲- مدعیان ارتباط با امام زمان (عج)

۵-۱۲- مدعیان دروغین مقامات معنوی و عرفانی

گفتار سیزدهم؛ در محضر امام مجتبی علیه السلام

۱-۱۳- امام؛ وشخصیت فردی و فضائل اخلاقی

۲-۱۳- امام؛ و دستگاه تبلیغاتی دشمن

۳-۱۳- امام؛ و جهالت و تأثیر پذیری عوام

۴-۱۳- امام؛ و ترور شخصیت

۵-۱۳- امام؛ ومساله صلح

۶-۱۳- امام؛ و یاران سست عنصر؛ اما مدعی

۷-۱۳- امام؛ و اشتیاق به جهاد و شهادت

۸-۱۳- عقل مجسّم در آینه صلح

۹-۱۳- امام؛ و مغالطه ای قدیمی، اما بی پایه

گفتار چهاردهم: ترجمه های منظوم از حکمت سی و هشتم

۱-۱۴- از کتاب « منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه»

۲-۱۴- از کتاب « خورشید هدایت»

۳-۱۴- از کتاب « شرح نهج البلاغه منظوم»