پیوند دین و قانون

رابطه حقوق و شریعت از جمله موضوعات مورد بحث در مجامع علمی و سیاسی است که البته درکشور ما اهمیتی دو چندان دارد. پیوند «دین وقانون» نام کتابی است که دکتر محسن اسماعیلی،رئیس دانشکده حقوق وعضو حقوقدان شورای نگهبان دراین باره نوشته است و به عنوان گامی کوتاه برای تبیین پایه های نظری این ایده در چهار گفتار سامان یافته است.

در گفتار نخست نحوه رویارویی مسلمانان با مفاهیم نوینی که قانون یکی از آنها است، مورد مطالعه تاریخی قرارگرفته است.گفتار دوم نیز به دنبال پاسخ به این سوال است که آیا دین ، به طور کلی واز جمله اسلام، می تواند یا باید از قانون و قانونگذاری جدا باشد یا چنین چیزی ناشدنی است. جدایی دین از سیاست مبنای نظری ایده تفکیک شریعت و حقوق است که واقعی یا شعاری بودن آن در گفتار سوم مورد بحث قرار گرفته است. آخرین گفتار نیز به تبیین این واقعیت می پردازدکه پیوند دین و قانون اختصاصی به ایران ندارد و در سایرکشورها نیز، کم و بیش سابقه دارد.

این کتاب به مناسبت دهم آذر از سوی انتشارات همشهری منتشر گردیده است. دهم آذر سالروز شهادت آیت الله سیدحسن مدرس است که به عنوان یک عالم بصیردینی پی گیر اثبات پیوند دین و قانون بود، و چه در جریان تدوین قانون اساسی دوران مشروطیت و چه به هنگام حضور فعال و پرشور درمجلس قانونگذاری، لحظه ای در این راه مماشات نکرد و سرانجام جان عزیز خویش را هم برسر این آرمان گذاشت. به همین مناسبت دهم آذر را به عنوان «روز مجلس »نیز نامیده اند.